روش تحقیق - علی ریحانی

تعریف صحیح روش تحقیق

روش تحقیق از صفر تا صد با زبانی ساده + ترفند های خفن برای نوشتن و ارائه ی یک تحقیق عالی برای پروژه و دروس مطالعاتی

تعریف صحیح روش تحقیق

چهارمین گام یک پژوهش علمی را تهیه روش تحقیق نامیده اند. روش تحقیق را بر فرآیندهایی اطلاق می کنند که در طی آن برای سوال های پژوهش داده جمع آوری می‌شود. در یک پژوهش علمی، روش های تحقیق به روش های خاصی گفته می شود که برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها از آنها استفاده می شود. در یک روش تحقیق صحیح و مناسب به سه سوال اساسی پاسخ داده می شود. تا انتهای مطلب با علی ریحانی همراه باشید. اگر میخواهید نحوه ی صحیح مطالعه را نیز یاد بگیرید، مطلب روش مطالعه صحیح و حرفه ای را بخوانید.

1- از چه راهبردی استفاده می شود؟

2- داده ها از چه کسانی جمع آوری می شوند؟

3- و چگونه؟ روش تحقیق بستگی به نوع داده هایی دارد که برای پاسخ به سوال تحقیق نیاز است.

تعریف صحیح تحقیق - علی ریحانی

رویکرد پژوهش های علمی را در سه دسته تقسیم بندی کرده اند. رویکرد کمی، رویکرد کیفی و رویکرد آمیخته. در رویکرد کمی داده ها به صورت اعداد و ارقام بوده و تجزیه و تحلیل آن با استفاده از روش های تحلیل آماری برای آزمایش روابط بین متغیرها انجام می گردد. در رویکرد کیفی داده های پژوهش توصیفی است و از روش هایی مانند تحلیل موضوعی برای تفسیر الگوها و معانی در داده ها برای تحلیل استفاده می شود. در این مقاله به تشریح علمی روش های تحقیق در این رویکردها پرداخته می شود.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چگونه وقت خود را مدیریت کنیم؟

 

انواع روش تحقیق در پژوهش های کمی

همان گونه که گفته شد در پژوهش های کمی روابط بین متغیرها بررسی می شود که برای این منظور روش تحقیق خاص این امر باید استفاده گردد. روش های تحقیق در رویکرد کمی عبارتند از تحقیق زمینه‎ای، تحقیق همبستگی، تحقیق پس رویدادی، تحقیق شبه آزمایشی و تحقیق آزمایشی در طرح های زمینه یابی سوال‌ها در اختیار یک گروه یا کل جامعه قرار می‌گیرد تا نگرش‌ها نظرات رفتارها یا ویژگی های آن ها توصیف شود. در پژوهش‌های همبستگی رابطه بین دو یا چند متغیر مورد بررسی قرار می گیرد. در پژوهش‌های پس رویدادی نیز تلاش می‌شود علت احتمالی وقوع یک حادثه یا رویداد پس از وقوع آن مورد بررسی قرار گیرد.

روش تحقیق همبستگی

روش تحقیق همبستگی یکی از روش های رویکرد کمی در پژوهش های علمی است. پژوهش های همبستگی را می‌توان به چند عنوان تقسیم کرد که عبارتند از: پژوهش های همبستگی ساده یا دو متغیری، این دسته از پژوهش‌ها را که پژوهش های همبستگی توصیفی نیز نامیده اند در تلاشند رابطه بین دو متغیر را توضیح دهند. پژوهش های همبستگی چندگانه یا رگرسیون چندگانه، گاهی پژوهشگران علاقه‌مند هستند که رابطه بین دو یا بیش از دو متغیر پیش بین با یک متغیر ملاک مورد بررسی قرار دهند. که این امر از طریق روش تحقیق همبستگی چندگانه انجام می شود.

پژوهش های همبستگی چند متغیره یا رگرسیون چند متغیره، در رگرسیون چند متغیره رابطه دو یا چند متغیر پیش بین با دو یا بیش از دو متغیر ملاک، مورد بررسی قرار می گیرد. تفاوت بین همبستگی چندگانه و همبستگی چند متغیره در اینجاست که در رگرسیون چندگانه یک متغیر ملاک وجود دارد در حالی که در رگرسیون چند متغیره بیش از یک متغیر ملاک وجود دارد.

روش تحقیق - علی ریحانی

برای تحلیل داده ها از فرایندها و روش های علمی مختلفی استفاده می شود که یکی از آنها تحلیل مسیر است. تحلیل مسیر بستر رگرسیون چندگانه است که در آن رابطه علی دو یا بیش از دو متغیر مورد بررسی قرار می گیرد. روش دیگر معادلات ساختاری است. مدل سازی معادلات ساختاری تکنیکی از خانواده رگرسیون چند متغیره است که در آن امکان آزمون مجموعه‌ای از معادلات رگرسیون به طور همزمان وجود دارد.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چگونه روزی 6 ساعت درس بخوانیم؟

 

از مدلسازی معادلات ساختاری در حوزه های مختلف از جمله روانشناسی تعلیم و تربیت و غیره استفاده می شود. مدل سازی معادلات ساختاری نتیجه تلفیق روش تحلیل عاملی و روش تحلیل مسیر است. در تحلیل عاملی سوال اصلی این است که آیا مجموعه‌ای از شاخص ها می توانند یک سازه را اندازه‌گیری کنند یا خیر. اشاره کردید که در تحلیل مسیر رابطه کلی بین متغیرها مورد بررسی قرار می گیرد؛ اگر مدل پژوهش، مدلی تعریف شود که در آن هم میزان توانایی اندازه گیری سازه های پنهان توسط شاخص های پیشنهادی و هم رابطه بین سازه ها آزمون شود؛ روش مدل سازی معادلات ساختاری کاربرد پیدا می‌کند.

روش تحقیق پس رویدادی

روش تحقیق پس رویدادی یکی از روش های مورد استفاده در رویکرد کمی می باشد. روش پس رویدادی به روشی اطلاق می شود که در آن احتمال روابط علت و معلولی به وسیله استفاده از مشاهده یک موقعیت در دست تحقیق صورت می پذیرد. انواع طرح ها در روش تحقیق پس رویدادی تحقیق پس رویدادی را می توان به طور کلی به دو دسته تقسیم کرد. طرح علی که در این طرح تلاش می‌شود علت احتمالی رویدادی که اتفاق افتاده مورد بررسی قرار گیرد. طرح پژوهش علی- مقایسه ای، در این طرح یک گروه کنترل یا مقایسه همراه با یک گروه آزمایشی وجود دارد تا رابطه علی بین متغیر مستقل و متغیر وابسته پیدا شود.

روش تحقیق آزمایشی و شبه آزمایشی

از دیگر انواع روش تحقیق در رویکرد کمی، آزمایشی و شبه آزمایشی می باشد. پژوهش های آزمایشی به پژوهش‌های اطلاق می شود که هدفش یافتن رابطه علی احتمالی بین متغیرها از طریق مشاهدات طراحی شده منظم در موقعیت کنترل شده است. تحقیق آزمایشی را می‌توان به دو دسته با عناوین، آزمایشی آزمایشگاهی و آزمایش میدانی تقسیم کرد. ویژگی هایی که یک پژوهش آزمایشی دارند عبارتند از کنترل متغیرهای نامربوط یا غیر اصلی، دستکاری متغیر مستقل، اندازه گیری و مشاهده نتایج مقایسه گروه‌ها و انتصاب تصادفی کنترل متغیرهای نامربوط، که انتصاب تصادفی بهترین و مناسبترین روش است. طرح های آزمایشی را می‌توان به طرح های آزمایشی مقدماتی و طرح های آزمایشی حقیقی دسته بندی کرد.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چگونه درس خواندن را جذاب کنیم؟

 

انواع طرح های آزمایشی مقدماتی عبارتند از طرح تک گروهی با پس آزمون، طرح تک گروهی با پیش آزمون و پس از آزمون، طرح اندازه گیری مکرر و طرح مقایسه گروههای ایستا. انواع طرح های آزمایشی حقیقی عبارتند از طرح پس از آزمون با پروژه کنترل، طرح پس از آزمون با گروه کنترل، گروه های همتا شده، طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل، طرح سه گروهی سالمون، طرح چهار گروهی سالمون و طرح های عاملی. پژوهش های شبه آزمایشی به آن دسته پژوهش‌های اطلاق می‌شود که در آن امکان کنترل کامل متغیرهای نامربوط به دلیل فقدان امکان انتخاب تصادفی مشارکت کنندگان وجود ندارد.

آموزش تحقیق آزمایشی - علی ریحانی

طرح های شبه آزمایشی را می توان به دو دسته تقسیم کرد طرح های تک آزمودنی، طرح های گروه های ناهمسان بین آزمودنی و طرح های پیش آزمون- پس آزمون درون آزمودنی. پژوهش های تک آزمودنی به پژوهش هایی اطلاق می شود که در آن کل فرآیند مطالعه عمدتا متمرکز بر یک یا گاهی چند مشارکت‌کننده است.

روایی و پایایی روش تحقیق

یافته های یک آزمایش علمی در صورتی به توسعه دانش بشری کمک می کند که از پایایی و روایی در تحقیق برخوردار باشند. روایی در پژوهش به دو دسته تقسیم می شود، روایی درونی و روایی برونی. روایی درونی به این سوال پاسخ می دهد که آیا تغییرات مشاهده شده در متغیر وابسته، ناشی از دستکاری متغیر مستقل است. در صورتی که پژوهشی از روایی بیرونی برخوردار است که نتایج ناشی از آن را بتوان به جامعه دیگری غیر از جامعه‌ای که نمونه از آن انتخاب شده تعمیم داد.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چگونه انگیزه درس خواندن داشته باشیم؟

 

انواع روش تحقیق در رویکرد کیفی

هدف پژوهش های کیفی فهم چرایی یک پدیده یا موقعیت است. انتخاب روش برای جمع آوری داده های کیفی یا کمی، همیشه بستگی به نوع دانشی دارد که می خواهد توسعه داده شود. در پژوهش های کیفی برای پرسش‌هایی درباره ایده‌ها، تجربیات و معانی، یا مطالعه چیزی که به صورت عددی قابل توصیف نیست، داده‌های لازم جمع‌آوری می شود.

روشناسان کیفی سعی کرده‌اند پژوهش‌های مختلف کیفی را به چند دسته تقسیم کنند. اولین دسته بندی به پژوهش‌های تاریخی اختصاص دارد و نوع دیگر آن پژوهش‌های قوم نگاری است. دسته دیگر پژوهش های کیفی نوع پدیدارشناسی بوده و مطالعه موردی نوع دیگر این دسته از پژوهش ها است. نظریه برخاسته از داده ها نیز در دسته روش های کیفی قرار می گیرد.

روش تحقیق تاریخی، قوم نگاری و پدیدار شناسی

روش تحقیق تاریخی، به پژوهش‌های اطلاق می‌شود که در آن اطلاعاتی از گذشته به صورت منظم جمع‌آوری می‌شود تا به کمک آن بتوان رویدادهای حال و حتی آینده را تبیین کرد. منابع پژوهش های تاریخی را می توان به دو دسته منابع اولیه یا دسته اول و منابع ثانویه تقسیم کرد. نقد و ارزیابی منابع تجربه های تاریخی به صورت نقد درونی و نقد برونی انجام می‌شود.

پژوهش‌های قوم نگاری نوعی پژوهش کیفی است که هدف آن توصیف فرهنگ یک گروه در موقعیت طبیعی و زمینه‌ای است، که در آن شکل گرفته. در این روش، محقق می بایست تمام تلاش خود را برای ایجاد تعامل و ارتباط نزدیک با مردم انجام دهد. در روش قوم نگاری، پژوهشگر آداب و رسوم، سنت ها، و سبک زندگی اقوام مختلف را به صورت میدانی مورد تحقیق و بررسی قرار می دهد. در واقع پژوهشگر برای رسیدن به اهداف و نتایج قابل قبول و تایید شده باید با جامعه هدف همراه گردد و از نزدیک با شیوه زندگی واقعی آنان در فضایی طبیعی همراهی و مشارکت داشته باشد.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: بر اساس بهترین زمان مطالعه از نظر اسلام درس بخوانیم

 

مفهوم پدیدارشناسی را می توان به معنی معناشناسی بیان کرد، که با این تعریف می توان گفت معانی که در زندگی افراد پدیدار می گردد، یک نظام معنایی را پدید می آورد. در پژوهش‌های پدیدارشناسی هدف توصیف و تفسیر یک تجربه آن طور که توسط شرکت کنندگان ادراک می کنند، می باشد. نکات کلیدی در پژوهش‌های پدیدارشناسی این است که مشارکت کنندگان خاص از یک مفهوم یا پدیده چه تجربه یا ادراکی دارند.

روش مطالعه موردی، نظریه برخاسته از داده ها، اقدام پژوهی و تحلیل محتوا

مطالعه موردی را می‌توان به پژوهش هایی اطلاق کرد که در آن یک مورد، فرد، یک گروه کوچک، یک سازمان، یک واحد و یا یک ایده به طور عمیق و همه جانبه در بافت زندگی خود مورد مطالعه قرار گیرد.

در ادامه تقسیم بندی روش تحقیق کیفی، روش کیفی نظریه برخاسته از داده ها، اقدام پژوهی، پژوهش روایتی، گروه کانونی و تحلیل محتوا قرار دارند. نظریه برخاسته از داده ها در صدد کشف مفاهیم بنیادی و تدوین نظریه از دل داده ها یا میدان تحقیق است. نمونه گیری نظری مهمترین ویژگی نظریه برخاسته از داده است. سه جزء این روش عبارتند از: مفاهیم، مقوله ها و قضایا. در این روش از سه نوع کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده می‌شود.

آموزش تحقیق آمیخته - علی ریحانی

اقدام پژوهی روشی است که در آن با کمک مشارکت کنندگان از فرایند حل مسئله به منظور حل مشکلات در عمل استفاده می شود. انواع اقدام پژوهی عبارتند از: اقدام پژوهی عملی و اقدام پژوهی مشارکتی.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چه درس هایی برای رشته ی تجربی مهم است؟

 

در روش روایتی محقق زندگی فرد را توصیف کرده و داستان هایی را درباره زندگی شخص جمع آوری و نقل می‌کند. روش شناسان گروه کانونی را به روشی تعریف می کنند که در آن ها داده ها از چند مشارکت کننده در یک زمان جمع آوری می شوند. در این روش آنها به صورت غیر ساختارمند هدایت می‌شوند که بر روی موضوع مورد علاقه متمرکز شده و بحث کنند. پژوهشگران به تحلیل محتوا به عنوان یک روش قابل انعطاف برای تحلیل متون نگاه می کنند. بعضی از صاحب نظران تحلیل محتوا را تکنیک می‌دانند و بعضی دیگر روش تحقیق.

روش تحقیق آمیخته

روش تحقیق آمیخته را به عنوان روش تحقیقی تعریف کرده‌اند که در آن محقق و پژوهشگر در یک مطالعه با استفاده از رویکردهای کیفی و کمی، داده‌ها را جمع‌آوری و یافته ها را یکپارچه و تفسیر می کند. روش های تحقیق آمیخته دارای ویژگی هایی مانند استفاده از استدلال های قیاسی و استدلال استقرایی، مشاهده که رفتار در شرایط کنترل شده و غیر کنترل شده، بهره گیری از داده های کمی و داده های کیفی است. عمده هدف های پژوهش آمیخته عبارتند از: به هم تنیدگی تکمیل و توسعه.

روش های مورد استفاده در پژوهش آمیخته را به چهار دسته تقسیم کرده اند که عبارتند از روش‌های به هم تنیده، روش‌‌های جاسازی شده یا نهفته، روش‌های توضیحی و روش‌های اکتشافی. در روش به هم تنیده رویکرد کمی و کیفی به صورت همزمان انجام می پذیرد. در روش جاسازی شده استفاده از این دو رویکرد هم می تواند به صورت همزمان باشد و هم به صورت متوالی.

 

⇐ این مطلب را هم بخوانید: چگونه وقت خود را مدیریت کنیم؟

 

در روش های توضیحی و اکتشافی استفاده از رویکردهای کمی و کیفی به صورت متوالی انجام می شود. به این صورت که در روش توضیحی ابتدا کمی و سپس کیفی و در روش اکتشافی ابتدا کیفی و در ادامه رویکرد کمی مورد استفاده قرار می گیرد.

پست های مرتبط

مطالعه این پست ها رو از دست ندین!

نظرات

سوالات و نظراتتون رو با ما به اشتراک بذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.